Coğrafi Konum

Azerbaycan, Güney Kafkasya’da yer alır. Kuzeyde Rusya, kuzeybatıda Gürcistan, batıda Ermenistan, güneyde İran ve doğuda Hazar Denizi ile çevrilidir. Ülkenin yüzölçümü yaklaşık 86.600 km²’dir. Başkenti Bakü’dür. Ülke, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti adlı bir bölgeye de sahiptir; Nahçıvan, Azerbaycan ana karasından ayrıdır ve Türkiye ile kısa bir sınırı bulunur.

Doğal Yapı ve İklim

Azerbaycan, dağlar, ovalık alanlar ve yarı çöl bölgeleri ile çeşitlilik gösterir. Büyük Kafkas Dağları kuzeyde, Küçük Kafkas Dağları batıda yer alır. Ülke topraklarının büyük bir kısmı petrol ve doğalgaz bakımından zengindir.

İklimi genel olarak karasal ve yarı kurak olmakla birlikte Hazar kıyısında ılıman deniz iklimi görülür.

Tarih

Azerbaycan toprakları tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır:

Antik çağlarda Med, Pers ve Alban Krallığı (Kafkas Albanya) dönemleri yaşanmıştır.

Orta Çağ’da İslamiyet hızla yayılmış, bölge Abbâsî, Selçuklu ve Safevîlerin egemenliğinde kalmıştır.

19. yüzyılda bölge Rus İmparatorluğu tarafından işgal edilmiştir.

1918’de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti kurulmuş, bu devlet Müslüman dünyasının ilk demokratik cumhuriyeti olmuştur.

1920’de Sovyetler Birliği’ne katılmıştır.

1991’de SSCB’nin dağılmasıyla yeniden bağımsızlığını ilan etmiştir.

Ekonomi

Azerbaycan ekonomisi büyük ölçüde petrol ve doğalgaz gelirlerine dayanmaktadır.

SOCAR (Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi) ülkenin enerji sektörünü yönetir.

Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) ve Bakü-Tiflis-Erzurum (BTE) boru hatları ile enerji ihracatı yapılır.

Son yıllarda hükümet, tarım, turizm, bilgi teknolojileri ve yenilenebilir enerji gibi alanlarda da çeşitlenmeye çalışmaktadır.

Para birimi: Azerbaycan Manatı (AZN)

Resmî dil: Azerbaycan Türkçesi

Kültür

Halı dokumacılığı da ülkenin köklü el sanatlarından biridir.

Nevruz Bayramı, en önemli geleneksel bayramlardandır.

Azerbaycan mutfağı, kebaplar, dolmalar, plov (pilav), piti (etli güveç) gibi zengin yemekleriyle tanınır.

Halk edebiyatında Nizami Gencevi, Fuzuli, Hacıbeyov gibi isimler öne çıkar.

Turizm

Azerbaycan, son yıllarda turizm alanında hızlı bir gelişim göstermiş; tarihi mirası, modern şehir yaşamı, doğal güzellikleri, sağlık turizmi ve kış turizmi olanaklarıyla dikkat çeken önemli destinasyonlardan biri haline gelmiştir. Başkent Bakü; modern mimarisi, sahil şeridi, İçeri Şehir, Alev Kuleleri ve Haydar Aliyev Merkezi ile öne çıkarken; Qobustan Milli Parkı, tarih öncesi kaya oymalarıyla UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almaktadır.

Ülkenin ikinci büyük şehri olan Gence, tarihi ve kültürel zenginliğiyle Azerbaycan turizminin önemli merkezlerinden biridir. Büyük Azerbaycan şairi Nizami Gencevi’nin doğum yeri olan şehir; türbesi, tarihi camileri, parkları ve özgün mimarisiyle dikkat çekmektedir. Ayrıca Gence; Göygöl ve çevresindeki doğal güzelliklere yakınlığı sayesinde doğa turizmi açısından da önemli bir konuma sahiptir.

Şeki, tarihi dokusu, hanları ve Şeki Han Sarayı ile kültür turizminin önemli merkezlerinden biridir. Gabala, Quba ve Gusar bölgeleri ise doğa turizmi, yayla atmosferi, kış sporları ve dağ manzaralarıyla yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekmektedir. Hazar Denizi kıyıları, Lenkeran ve çevresi; termal kaynakları, yeşil doğası ve kendine özgü mutfağıyla farklı bir turizm potansiyeli sunmaktadır. Naftalan ise dünyaca tanınan şifalı petrol banyolarıyla sağlık turizmi açısından ayrı bir öneme sahiptir.

Azerbaycan’ın farklı bölgelerinde bulunan tarihi yapılar, milli parklar, göller, dağ köyleri, kaplıcalar ve kültürel etkinlikler, ülkenin turizm çeşitliliğini güçlendirmektedir. Böylece Azerbaycan, yalnızca Bakü ile sınırlı kalmayan; tarih, kültür, doğa, sağlık ve dinlenme turizmini bir arada sunan zengin ve kapsamlı bir turizm ülkesi olarak öne çıkmaktadır.

Azerbaycan'ın en ünlü 20 geleneksel yemeği ve şehirler

• Şah Plov

  Bakü: Safranlı pirinç, kuzu eti ve kuru meyve ile özel günlerde sunulur.

• Şeki Plov

  Şeki: Kuru meyve ve fındıkla doldurulmuş pirinç katmanları, üstü ince hamurla kaplanır.

• Dolma

  Ülke geneli: Üzüm yaprağı veya sebzeye kıymalı-pirinçli karışım doldurulur, nar ekşisiyle servis edilir.

• Lyulya Kebap

  Gence ve Bakü: Kıyma, soğan ve baharat karışımı şişe geçirilip ızgarada pişirilir.

• Şiş Kebap

  Ülke geneli: Marine edilmiş etler, sebzelerle birlikte ızgarada pişirilir.

• Piti

  Quba: Kuzu eti, nohut ve sebzeler toprak testi içinde yavaşça pişirilir.

• Düşbere

  Bakü ve Karabağ: Küçük hamur parçaları et suyu içinde pişirilir, kış aylarında popüler.

• Kükü

  Gence: Yumurta ve çeşitli otlarla yapılan hafif bir omlet.

• Kükü (Otlu Omlet)

  Gence ve Bakü: Çeşitli yeşillikler ve yumurta ile yapılan hafif yemek.

• Kebab Tava

  Şirvan: Tavada veya fırında pişirilen kuzu parçaları, baharatlı soslarla servis edilir.

• Göyçay Şəkərbura

  Göyçay: Bayram kurabiyesi; ceviz veya fındık dolgulu, şekilli tatlı.

• Şeki Halvası

  Şeki: Hamur ve cevizle yapılan kat kat tatlı, şerbetle tatlandırılır.

• Baklava

  Şeki: Ceviz veya bademli, şerbetli tatlı; bayram ve özel günlerde ikram edilir.

• Balıq Plov

  Hazar kıyısı şehirleri: Taze balıkla yapılan pilav; Bakü ve Sumgayıt’ta popüler.

• Badımcan Dolması

  Gence ve Nahçıvan: Patlıcan içine kıyma ve pirinç doldurulur ve yavaş pişirilir.

• Qutab

  Şeki ve Karabağ: İnce hamurun içine et, ot veya peynir doldurularak sacda pişirilir.

• Lavangi

  Şeki ve Karabağ: Tavuk veya balığın içi ceviz, soğan ve baharatlarla doldurularak fırınlanır.

• Dolma Böreği

  Ülke geneli: Yaprak dolmasının hamur içinde pişirilmiş hali; özel günlerde sunulur.